Black Friday-checklist voor elektronica: hoelang blijft je aankoop bruikbaar?

Aan de prijs op Black Friday zie je niet hoeveel jaar een apparaat nog bruikbaar is. Of een aanbieding de moeite waard blijft, hangt af van de resterende ondersteuning, de reparatiemogelijkheden, de bescherming bij je aankoop en de gebruikskosten.

Begin je Black Friday-checklist bij het aantal jaren dat je het apparaat naar verwachting kunt gebruiken, niet bij het kortingspercentage. Deel de prijs door dat aantal en je weet wat je per bruikbaar jaar betaalt. De beste aanbieding heeft de laagste kosten per bruikbaar jaar. Aan het kortingspercentage alleen zie je dat niet.

Vier checks helpen je die kosten in te schatten:

• Jaren met updates: Controleer hoeveel jaar updates elk apparaat nog krijgt, ook het apparaat dat je al hebt.
• Repareren of vervangen: Vergelijk de kosten per jaar van reparatie en vervanging en kijk welke extra mogelijkheden de EU-regels voor reparatie bieden.
• Garantie en retourtermijn: Controleer welke bescherming op je aankoop van toepassing is en wanneer de bijbehorende termijnen ingaan en aflopen.
• Stroombesparing: Reken uit of je de kosten van het vervangen van een werkend apparaat ooit terugverdient met een lagere stroomrekening.

Black Friday valt in 2026 op 27 november en Cyber Monday op 30 november. Alle eurobedragen hieronder zijn hypothetische voorbeelden, geen aanbiedingen, prijsopgaven of gemiddelden voor een bepaald land.

Meer over kortingen lees je in onze gids over Black Friday-trends voor elektronica in 2026. Wil je inschatten hoelang je iets aan een apparaat hebt, doorloop dan de vier checks hierboven. Gebruik ze ook voor de Green Friday-aanbiedingen van refurbed.

Een goed onderhouden telefoon, laptop of Chromebook kan langer bruikbaar blijven dan je op basis van zijn leeftijd zou verwachten. Fabrikanten publiceren updateperiodes van meerdere jaren; sommige daarvan zijn onlangs verlengd. Kijk op Black Friday daarom hoeveel jaar updates elk apparaat nog krijgt: een nieuw model, een ouder model én het apparaat dat je al hebt.

Updateperiodes worden in jaren aangegeven. Zo belooft Google voor de Pixel 8 en latere telefoons zeven jaar updates voor het besturingssysteem en de beveiliging. Voor de Pixel 6- en Pixel 7-serie is dat vijf jaar. De periode begint zodra het model voor het eerst verkrijgbaar is in de Amerikaanse Google Store. De Pixel 8 is sinds oktober 2023 te koop en wordt tot oktober 2030 ondersteund; voor de Pixel 7 loopt de ondersteuning tot oktober 2027. Voor Chromebooks geldt een updatebeleid van tien jaar vanaf de releasedatum van het bijbehorende hardwareplatform. Hoe het bij andere merken zit, lees je in onze gids over software-updates voor smartphones.

Ook een aangekondigde einddatum kan opschuiven. Microsoft heeft de Extended Security Updates voor consumenten met Windows 10 verlengd tot en met 12 oktober 2027; de eerdere deadline was oktober 2026. Wie zich als consument al had aangemeld, blijft automatisch ingeschreven tot de nieuwe datum. Tot die tijd krijgt een daarvoor geschikte pc met Windows 10 versie 22H2 die is aangemeld voor het programma kritieke en belangrijke beveiligingsupdates, maar geen nieuwe functies of technische ondersteuning. Controleer vóór je een nog goed werkende pc vervangt of hij voor het programma is aangemeld. Meer details vind je in onze gids over updates voor Windows-laptops.

Een einddatum voor updates betekent niet dat het apparaat dan ophoudt met werken. Het is de datum tot wanneer de fabrikant updates belooft; Google kan bovendien extra updates uitbrengen. Zoek voor een Chromebook de informatie over het precieze model op. Modellen die vanaf 2021 zijn uitgebracht, behouden onder het verlengde updatebeleid de Play Store en Android-apps. Voor sommige oudere modellen moet je volgens de instructies van Google expliciet kiezen voor verlengde updates. Daarbij worden Android-gerelateerde gegevens gewist en verdwijnt de Play Store.

Wat betaal je per resterend jaar ondersteuning? Deel de prijs van een apparaat door het aantal jaren dat het precieze model nog wordt ondersteund. Neem twee hypothetische modellen. Een model van € 300 met nog vier jaar ondersteuning kost € 75 per ondersteund jaar. Een model van € 180 met nog één jaar ondersteuning kost € 180 per ondersteund jaar. Hoe meer jaren ondersteuning een model voor zijn prijs nog krijgt, hoe minder je per ondersteund jaar betaalt, of je nu een nieuw of een ouder model bekijkt. De berekening houdt geen rekening met reparaties, restwaarde of verschillen in mogelijkheden. Zie de uitkomst daarom als eerste schifting, niet als definitief oordeel.

Goed onderhoud en reparatie wanneer dat nodig is, kunnen ook extra gebruiksjaren opleveren. Bij de volgende check weeg je repareren af tegen vervangen. Controleer voordat je Black Friday-prijzen vergelijkt hoeveel jaar ondersteuning elk apparaat nog krijgt, ook het apparaat dat je al hebt.

Je laptop laten repareren of tijdens Black Friday een andere kopen? Werkt je apparaat nog, vraag dan een offerte voor de reparatie aan voordat je beslist. Vergelijk vervolgens wat beide opties per gebruiksjaar kosten.

Stel: je laptop voldoet nog aan je wensen, maar tijdens Black Friday valt je oog op een aanbieding voor een vervanger. Zo pakt de rekensom in dit hypothetische voorbeeld uit:

• Repareren: Een reparatie van € 60 die twee extra gebruiksjaren oplevert, kost € 30 per jaar.
• Vervangen: Betaal je € 300 voor een vervanger en krijg je € 50 voor je oude apparaat, dan kost de vervanging je netto € 250. Kun je het nieuwe apparaat vier jaar gebruiken, dan betaal je € 62,50 per jaar.

In dit voorbeeld is repareren per jaar goedkoper, maar hoeveel gebruiksjaren je voor beide opties meerekent, is een aanname. Kijk wat voor je apparaat realistisch is: wat een diagnose uitwijst, hoelang je het apparaat moet missen of een tweede defect kunnen de uitkomst veranderen.

Ook EU-regels stimuleren reparatie. De regels die dat moeten bevorderen, zouden vanaf 31 juli 2026 gaan gelden. Fabrikanten moeten bepaalde producten repareren die al onder EU-eisen voor repareerbaarheid vallen. Dat betekent niet dat je elk elektronisch apparaat gratis kunt laten repareren.

Een reparatie die onder de wettelijke garantie valt, kan ook de rekensom veranderen. In dat geval wordt de aansprakelijkheidstermijn van de verkoper eenmalig met 12 maanden verlengd, voor het hele product en niet alleen voor het gerepareerde onderdeel. Die verlenging geldt niet voor overeenkomsten die vóór 31 juli 2026 zijn gesloten. Nationale regels kunnen langere termijnen of gelijkwaardige bescherming bieden, dus controleer wat in je land geldt.

Ga er niet meteen van uit dat je voor de reparatie moet betalen. Kijk eerst wat de wettelijke garantie al dekt. Vergelijk daarna drie mogelijkheden in plaats van twee: een oplossing op grond van je wettelijke rechten, een betaalde reparatie en vervanging.

Hoelang kun je aanspraak maken op een oplossing als je Black Friday-aankoop een gebrek vertoont? En kun je de aankoop ook terugsturen als je van gedachten verandert? De ene termijn geldt bij gebreken, de andere is de bedenktijd die de verkoper eventueel biedt.

Controleer eerst de wettelijke garantie. Koop je als consument in de EU bij een professionele verkoper en voldoet je aankoop aan de voorwaarden, dan geldt die minstens twee jaar. In sommige landen mogen koper en verkoper voor tweedehands goederen een kortere termijn afspreken, met een minimum van één jaar. Koop je van een particulier, dan gelden deze consumentenregels niet.

Een geadverteerde garantie is een extra toezegging, geen vervanging van de wettelijke garantie. Het is een aparte commerciële garantie die je wettelijke rechten niet mag beperken. Controleer wat ze toevoegt aan de bescherming die je al hebt.

Let extra op de bedenktijd als de onderdelen van een systeem apart worden geleverd. Stel: je bouwt een pc in etappes en de verkoper geeft je vanaf de levering 14 dagen bedenktijd. Eén onderdeel komt op 5 november aan, de overige onderdelen op 25 november. De retourtermijn voor het eerste onderdeel kan dan al voorbij zijn voordat de rest er is, terwijl je pas met alle onderdelen het systeem goed kunt testen.

Houd deze twee termijnen uit elkaar:

• Van gedachten veranderen: Je kunt het product zonder opgaaf van reden terugsturen totdat de bedenktijd afloopt.
• Een defect: Ook als de bedenktijd voorbij is, heb je bij een defect mogelijk nog recht op een oplossing. Dat recht dient een ander doel en er gelden andere voorwaarden voor.

Controleer de leverdata als de onderdelen van een installatie van elkaar afhankelijk zijn. Kun je het hele systeem testen voordat de vroegste retourtermijn voor een onderdeel afloopt? Weeg wat je op dat onderdeel bespaart af tegen de flexibiliteit die je mogelijk verliest als je het apart koopt.

Kan een lagere stroomrekening de kosten van een nieuwe tv dekken terwijl je huidige tv nog werkt? Met een paar eenvoudige rekensommen kom je erachter. Begin bij het EU-energielabel.

Op EU-energielabels voor schermen staat het stroomverbruik in kWh per 1.000 uur, apart voor standard dynamic range (SDR) en high dynamic range (HDR). Een waarde van 100 kWh per 1.000 uur komt in die test overeen met 100 W. Vergelijk schermen in de stand waarin je zelf kijkt.

Een groter scherm kan meer stroom verbruiken, ook als het in een betere energieklasse valt. Bij dezelfde beeldverhouding heeft een scherm van 65 inch 39,7% meer oppervlakte dan een van 55 inch. Controleer daarom het gemeten verbruik op het label van de nieuwe tv, niet alleen de energieklasse.

Stel dat je je werkende tv vervangt en daarvoor netto € 300 betaalt. Je kijkt vier uur per dag, betaalt € 0,25 per kWh en wilt dat bedrag binnen vijf jaar terugverdienen. Dit zijn aannames; stand-byverbruik, veranderende tarieven en financiering tellen niet mee. De nieuwe tv zou dan tijdens het kijken ongeveer 164 W minder moeten verbruiken.

Zo zie je of de stroombesparing op zichzelf het vervangen van een werkende tv rechtvaardigt. Moet je sowieso een tv kopen, bereken dan wanneer de lagere stroomkosten de meerprijs van het zuinigere model terugverdienen.

Met de besparing op stroom kun je berekenen of een nieuw apparaat zichzelf terugverdient. De CO₂-voetafdruk ervan kun je er niet uit afleiden. Kijk bijvoorbeeld naar het uitstootmodel dat Apple bij de introductie voor Amerikaanse uitvoeringen van de iPhone 16 publiceerde. Voor de versie met 128 GB schat het bedrijf de uitstoot op 56 kg CO₂e (koolstofdioxide-equivalent), voor 256 GB op 61 kg en voor 512 GB op 74 kg. De hoogste schatting ligt ongeveer 32,1% boven de laagste. De schattingen omvatten de verpakking en de accessoires in de doos. Voor het stroomverbruik van de eerste eigenaar rekent Apple met drie jaar. Dat is een aanname voor de berekening, geen opgegeven levensduur.

De cijfers van Apple zijn schattingen voor die specifieke uitvoeringen, geen gemeten besparingen door je aankoop. Bij een claim over vermeden uitstoot moet duidelijk zijn waarmee wordt vergeleken en welke productie of aankoop volgens de aannames door je keuze achterwege blijft.

Controleer bij claims over terugverdienen via stroombesparing of over uitstoot gedurende de levenscyclus altijd om welke uitvoering het gaat en welke aannames zijn gebruikt. Houd die twee claims uit elkaar.

Hoe bereken ik de kosten per jaar dat een telefoon of laptop nog ondersteuning krijgt?

Deel de prijs door het aantal jaren dat het specifieke model nog ondersteuning krijgt. Neem een hypothetisch voorbeeld: een apparaat van € 180 met nog één jaar ondersteuning kost € 180 per jaar, tegenover € 75 per jaar voor een apparaat van € 300 met nog vier jaar ondersteuning. Reparatiekosten en restwaarde tellen niet mee, dus zie dit als een eerste schifting.

Moet ik een apparaat vervangen dat nog updates krijgt?

Niet alleen vanwege de prijs. Controleer eerst wanneer de ondersteuning afloopt. Google ondersteunt bijvoorbeeld de Pixel 7 tot oktober 2027 en de Pixel 8 tot oktober 2030. Een Windows 10-pc die voor het programma is aangemeld, krijgt tot 12 oktober 2027 beveiligingsupdates. Koop je toch een ander apparaat, vergelijk dan wat je per resterend jaar ondersteuning betaalt.

Is repareren of vervangen goedkoper?

Dat hangt af van hoeveel extra gebruiksjaren elke optie oplevert. In een hypothetisch voorbeeld kost een reparatie van € 60 die twee extra gebruiksjaren oplevert € 30 per jaar. Een vervanger die je netto € 250 kost, komt op € 62,50 per jaar als hij vier jaar meegaat. Controleer eerst of je wettelijke rechten het defect al dekken.

Verlengt een reparatie de wettelijke garantie in de EU?

Ja, één keer. Valt een reparatie onder de wettelijke garantie, dan wordt de aansprakelijkheidstermijn van de verkoper voor het hele product met 12 maanden verlengd. Deze verlenging geldt niet voor overeenkomsten die vóór 31 juli 2026 zijn gesloten. Nationale regels kunnen langere termijnen bieden.

Vervangt een geadverteerde garantie mijn wettelijke garantie?

Nee. Koop je als consument in de EU bij een professionele verkoper en voldoet je aankoop aan de voorwaarden, dan geldt de wettelijke garantie minstens twee jaar. Een geadverteerde garantie mag je wettelijke rechten niet beperken. Zie haar als een extra toezegging en controleer wat ze toevoegt. Deze regels gelden niet voor aankopen bij particulieren.

Verbruikt een grotere tv meer stroom?

Dat kan. Bij gelijke beeldverhouding heeft een scherm van 65 inch 39,7% meer oppervlakte dan een scherm van 55 inch. Een grotere tv kan daardoor meer stroom verbruiken, zelfs als hij in een betere energieklasse valt. Controleer op het energielabel het gemeten verbruik in kWh per 1.000 uur voor de SDR- of HDR-stand waarin je kijkt.

Loont het om een werkende tv te vervangen om stroom te besparen?

Alleen als de nieuwe tv genoeg stroom bespaart. In een hypothetisch voorbeeld kijk je vier uur per dag en betaal je € 0,25 per kWh. Een vervanger die netto € 300 kost, moet dan ongeveer 164 W minder verbruiken om zich binnen vijf jaar terug te verdienen. Stand-byverbruik, tariefwijzigingen en financiering blijven buiten de berekening.