Gamen op refurbished laptops, deel 1: welke games kun je spelen met je RAM en grafische chip?

Niet voor elke game heb je een refurbished gaminglaptop nodig. Op een goed gekozen zakelijke laptop zonder losse videokaart kun je prima League of Legends, Valorant en vergelijkbare lichte games spelen. Voor Warzone, Marvel Rivals en nieuwere, grootschalige shooters is de grafische hardware doorslaggevend. RAM komt op de tweede plaats.

De hoeveelheid RAM bepaalt hoe soepel een speelsessie verloopt en hoe vaak die wordt onderbroken. De grafische chip bepaalt welke games überhaupt draaien. Een losse videokaart is doorgaans op het moederbord vastgesoldeerd, dus die kies je bij aankoop. Dit advies geldt voor Windows-laptops en games die je op de laptop zelf speelt. Stand van zaken: oktober 2026.

Neem de zwaarste game die je wilt blijven spelen als uitgangspunt. Speel je alleen League, dan kan een bescheiden laptop volstaan. Wil je straks ook de games spelen die je vrienden kiezen, dan moet je extra grafische kracht en geheugen achter de hand hebben. Je weet immers niet hoe veeleisend die volgende game wordt. In dit eerste deel lees je over RAM, grafische hardware en wat je moet controleren bij de laptop die je op het oog hebt. In deel 2 komen de games stuk voor stuk aan bod. Bekijk om te beginnen de refurbished laptops die geschikt zijn voor je zwaarste game.

Geheugencapaciteit en geheugensnelheid zijn niet hetzelfde. In een doorsnee DDR4-laptop bieden één module van 16 GB en twee modules van 8 GB evenveel geheugen, maar de gegevensoverdracht verloopt niet even snel. Een geïntegreerde grafische chip deelt de geheugenverbinding met de processor. Voeg je aan een laptop met één module van 8 GB een tweede module van 8 GB toe, dan veranderen zowel de capaciteit als het gebruik van dualchannel. Een eventuele prestatiewinst komt dus niet alleen door de stap naar 16 GB. Intel beschrijft de voorwaarden voor dualchannel bij Iris Xe; voor DDR5 en vastgesoldeerd geheugen gelden andere regels.

• 8 GB: vaak bruikbaar voor League of Valorant als er verder weinig programma’s openstaan. Draaien Fortnite, Discord en een browser tegelijk, dan kan geheugendruk haperingen veroorzaken. Voor Rust is het geen goed uitgangspunt.
• 16 GB: voldoende voor dagelijks gebruik, ook met voicechat en een browser. Voor moderne shooters is het een redelijk begin.
• 32 GB: met alleen League levert het weinig extra snelheid op. Wel is er meer ruimte voor Rust, intensief multitasken, streamen en opnemen.

Wordt een laptop met 16 GB RAM aangeprezen met 8 GB voor Intel-graphics? Dat is een deel van het gedeelde geheugen, geen eigen videogeheugen. Een hogere waarde instellen in het BIOS maakt de grafische chip niet krachtiger. Bij 60 frames per seconde (FPS) duurt één frame ongeveer 16,7 ms; bij 120 FPS ongeveer 8,3 ms. Zelfs bij een hoog gemiddeld FPS-cijfer valt een hapering van 150 ms op. Gelijkmatige frametijden zijn minstens zo belangrijk als dat gemiddelde.

In januari 2026 beperkte TechSpot hoeveel geheugen Windows kon gebruiken op een installatie die dagelijks in gebruik was, met zes Chrome-tabbladen en Discord open. Met een RTX 5090 draaide Marvel Rivals bij 16, 32 en 64 GB ongeveer even goed; bij 8 GB haperde het spel vaak. Bij een videokaart met 8 GB videogeheugen was de geheugendruk bij hoge grafische instellingen veel groter. Dit was geen laptoptest, maar de uitkomst laat zien dat videogeheugen en instellingen mede bepalen hoeveel RAM je nodig hebt. In de gids over RAM en VRAM voor AI-laptops lees je meer over videogeheugen.

De beoordelingen hieronder zijn schattingen om je bij je keuze te helpen, geen benchmarkresultaten. Als uitgangspunt geldt één referentielaptop: een laptop met een Ryzen 5 5600H, geïntegreerde graphics op Vega 7-niveau, twee geheugenmodules, een ssd in goede staat, Windows 11, Discord en een browser met weinig tabbladen open. Afhankelijk van de koeling, vermogenslimieten, geheugenindeling en staat van een refurbished exemplaar kan het resultaat beter of slechter uitvallen. Goed betekent dat je op de genoemde instellingen prettig kunt spelen, niet dat je constant 144 FPS haalt. Onder voorwaarden betekent dat het de moeite waard kan zijn als je concessies accepteert en de laptop zelf test. Wankel betekent dat de game draait, maar hapert of het beeld onscherp wordt. Af te raden betekent dat je een laptop niet in de eerste plaats voor die game moet kopen.

• 8 GB: je rondt nog wat werk af, laat een browser openstaan en start League. Goed: League en Valorant (1080p Laag of Gemiddeld). Onder voorwaarden: Dota 2 en Rocket League. Wankel: Fortnite, Counter-Strike 2 en Overwatch. Af te raden: Apex Legends en PUBG. De game past in het geheugen, maar er blijft weinig over voor Windows en andere programma’s: de gameclient, browser en grafische chip delen het beperkte geheugen.
• 16 GB: goed: League, Valorant, Dota 2 en Rocket League. Onder voorwaarden: Fortnite (Performance-renderer), Counter-Strike 2 en Overwatch, op 720p tot 900p met lage instellingen. Wankel: Apex Legends en PUBG. Voor lichte games is dit een evenwichtige keuze; verder upgraden hoeft niet.
• 32 GB: dezelfde beoordelingen als bij 16 GB, maar meer ruimte voor tabbladen, werk en chat. Dat extra RAM verandert niets aan wat de grafische chip aankan. Voor Warzone, Marvel Rivals, ARC Raiders, Battlefield 6 en Rust is deze laptop bij elke hoeveelheid RAM af te raden.

Bij 16 GB zijn dit de richtwaarden voor het gemiddelde aantal FPS, geen gegarandeerde ondergrenzen: League 60–120, Valorant 60–120, Rocket League 50–90, Fortnite 35–70, Counter-Strike 2 35–65 en Overwatch 35–60.

Met een sterkere geïntegreerde chip worden meer games haalbaar. Notebookcheck mat in november 2023 met een gaminglaptop met een Radeon 780M ongeveer 102 FPS in Counter-Strike 2 op 1080p Laag en ongeveer 67 FPS op Gemiddeld. Het ging om een korte, herhaalbare testscène, niet om een competitieve match. Een slanke zakelijke laptop met dezelfde grafische chip kan lager uitkomen. Toch kan een laptop met 16 GB en een Radeon 780M voor gaming een betere koop zijn dan een ouder model met 32 GB en Vega- of UHD-graphics.

De minimumeisen van uitgevers zijn gecontroleerd in oktober 2026. Ze garanderen niet dat je tijdens competitieve potjes prettig kunt spelen. De RAM-adviezen hieronder gaan uit van een complete laptop met een geschikte processor, grafische chip en ssd. Op pagina’s met systeemeisen staan vaak desktoponderdelen. Een RTX 3060 Laptop GPU is niet hetzelfde product als een RTX 3060 voor desktops.

• League of Legends: minimaal 2 GB; 8 GB werkt, 16 GB heeft de voorkeur.
• Dota 2: minimaal 4 GB; advies: 16 GB.
• Valorant: minimaal 4 GB; 8 GB werkt, 16 GB heeft de voorkeur.
• Rocket League: minimaal 4 GB; 8 GB werkt, 16 GB is comfortabeler.
• Fortnite: minimaal 8 GB; advies: 16 GB, of 32 GB bij intensiever multitasken.
• Counter-Strike 2: minimaal 8 GB; advies: 16 GB.
• Overwatch (ook Overwatch 2 genoemd): minimaal 6 GB; 16 GB als je de laptop ook voor andere dingen gebruikt.
• Apex Legends: minimaal 6 GB; advies: 16 GB.
• PUBG: Battlegrounds: minimaal 8 GB; 16 GB, of 32 GB als metingen wijzen op hoge geheugendruk.
• Call of Duty: Warzone: minimaal 8 GB; begin met 16 GB en kies bij intensiever gebruik 32 GB.
• Marvel Rivals: minimaal 16 GB; 16 GB met passende instellingen, 32 GB voor extra ruimte.
• ARC Raiders: minimaal 12 GB, aanbevolen 16 GB; begin met 16 GB.
• Battlefield 6: minimaal 16 GB; begin met 16 GB, kies 32 GB voor extra ruimte.
• Rust: minimaal 12 GB; 32 GB heeft de voorkeur als je de laptop vooral voor Rust koopt.

Op de eisenpagina van Warzone staat 12 GB bij de aanbevolen eisen en 16 GB bij de competitieve eisen. Bij Marvel Rivals is 16 GB zowel het minimum als de aanbeveling. RAM is voor geen van beide games het enige waar je bij aankoop op moet letten. In deel 2 bespreken we elke game afzonderlijk.

Een bericht van een speler kan laten zien wanneer een laptop begint te irriteren. Dat lees je niet op een specificatieblad. De voorbeelden hieronder zijn ervaringen van afzonderlijke spelers: ze zeggen niets over hoe vaak iets voorkomt of wat de meeste spelers meemaken.

• League, schoollaptop met Iris Xe (r/summonerschool, mei 2023): met de limiet op 60 FPS draaide de game stabiel; zonder limiet haalde hij ongeveer 80–100 FPS op lage tot gemiddelde instellingen. Resolutie en geheugenindeling zijn onbekend.
• League, Framework-laptop met een i5 van de 12e generatie (forum, september 2023): op de instelling Gemiddeld gaf de FPS-teller 40 tot 120 FPS aan, maar de game voelde erg schokkerig aan. Een andere speler zag via een extern scherm ongeveer 60 FPS bij 1080p en de instelling Gemiddeld.
• Fortnite, twee oudere desktops (r/FortNiteBR, januari 2023): bijna 7,6 GB van de 8 GB geheugen was in gebruik. Na uitbreiding naar 16 GB verdwenen de meeste willekeurige haperingen.
• Fortnite, laptop met GTX 1650 en 8 GB (r/GamingLaptops, september 2023): Cold War haalde ongeveer 60 FPS, Fortnite vaak 30–40 FPS.
• Warzone, laptop met Iris Xe en 16 GB (Intel Community, september 2024): de grond kreeg regenboogkleuren en de game haperde. In januari 2025 werd een instelling met een lager VRAM-verbruik voorgesteld. Genoeg RAM voorkomt fouten in de beeldweergave dus niet.
• Marvel Rivals (PC Gamer, maart 2025; Steam Community, mei 2025): op één pc draaide de game na een update in januari slechter, tot het geheugen van 16 naar 32 GB werd uitgebreid. Bij andere spelers met 16 GB verdwenen crashes met de optie voor shadercompilatie. Weer anderen speelden soepel op 1080p met de instelling Hoog.
• Rust, laptop met RTX 3060 en 16 GB (r/playrust, april 2026): ongeveer 50 FPS op wat de schrijver de halve resolutie noemde. In een afzonderlijk bericht op r/playrust uit oktober 2025 meldde een speler minder onderbrekingen na uitbreidingen van 8 naar 16 en vervolgens 32 GB. Een ander bericht op r/playrust, uit augustus 2025, beschreef een nieuwe desktop met 32 GB waarop Rust flink haperde.

Lees elk bericht met drie vragen in gedachten. Wat veranderde er intussen nog meer? Een tweede module kan ook dualchannel inschakelen; opnieuw opstarten of een patch kan eveneens helpen. Over welke spelmodus, server, resolutie en patch gaat het? En is de oorzaak ooit aangetoond? In hulpforums zijn problemen oververtegenwoordigd. Dat een game eerder bij iemand goed draaide, bewijst bovendien niet dat die vandaag nog werkt.

Ga eerst na wat je laptop beperkt voordat je geld uitgeeft:

• 8 GB met voldoende grafische kracht: voeg een passende geheugenmodule toe of plaats 16 GB. De capaciteit neemt toe en mogelijk ook de geheugensnelheid, maar de grafische chip zelf wordt er niet krachtiger van.
• 16 GB met oudere UHD-graphics of met Vega of Iris Xe: bij oudere UHD-graphics verandert extra RAM niets aan de grafische chip. Met een betere laptop kun je meer games spelen. Draaien je lichte games al goed op Vega of Iris Xe? Houd de laptop dan zoals hij is en geef alleen geld uit als je iets concreets nodig hebt.
• 16 GB met een goede videokaart, maar haperingen door geheugendruk: overweeg 32 GB, maar controleer eerst de geheugenindeling en of je laptop dat ondersteunt. Is de FPS laag terwijl er geheugen over is? Test dan eerst de instellingen, stroomvoorziening, koeling en processor.
• 32 GB met een zwakke videokaart of weinig videogeheugen: kijk naar een andere laptop. De videokaart van een laptop is meestal niet te vervangen.
• Eerst snel, later trager: controleer de temperaturen, kloksnelheden, ventilatoren en oplader.

De stap van 8 naar 16 GB betekent vaak dat je niet meer voortdurend op je geheugengebruik hoeft te letten. Bij een upgrade van 16 naar 32 GB krijg je meer ruimte voor zwaardere speelsessies; past alles al in 16 GB, dan merk je mogelijk geen verschil. Bekijk de servicedocumentatie van het precieze model voordat je geheugen koopt. Sommige laptops hebben twee slots, andere één slot naast vastgesoldeerd geheugen en weer andere helemaal geen slots. DDR4 en DDR5 zijn niet uitwisselbaar. De AMD ThinkPad T14 Gen 3 heeft maximaal 32 GB vastgesoldeerd LPDDR5-geheugen: de capaciteit kies je dus bij aankoop. De Legion 5 15ACH6H heeft twee DDR4-slots.

Een laptop kan grafisch krachtig genoeg zijn voor een game die er toch niet op start. Controleer deze punten daarom in de advertentie en nog eens tijdens de retourtermijn. De informatie hieronder is gecontroleerd in oktober 2026; bekijk daarnaast de pagina met de actuele systeemvereisten van elke game.

• Beveiligingseisen: op Windows vereist League of Legends ondersteuning voor DirectX 11-functies en TPM 2.0. Voor Valorant op Windows 11 zijn TPM 2.0 en UEFI Secure Boot nodig. De vermelding “Windows 11 geïnstalleerd” van een verkoper is dus niet genoeg: controleer of de anticheatsoftware Vanguard start. Warzone vereist TPM 2.0 en Secure Boot. Battlefield 6 stelt per spelmodus aanvullende beveiligingseisen. Voor Fortnite-toernooien gelden extra beveiligingsregels.
• Windows: de reguliere ondersteuning voor Windows 10 eindigde in oktober 2025. Dat een gamepagina Windows 10 nog noemt, betekent niet dat de laptop beveiligingsupdates krijgt. Controleer welke Windows-editie erop staat en of de laptop officieel geschikt is voor Windows 11. Ga niet alleen af op een installatie waarbij de hardware-eisen zijn omzeild.
• Andere systemen: Linux is geen oplossing voor alle games: League ondersteunt Windows en macOS. Deze lijst is vooral op x86 gericht; ga er dus niet zomaar van uit dat een Windows-laptop met Arm-processor geschikt is voor de genoemde games.
• Oudere videokaarten: voor videokaarten uit de GTX 900- en GTX 10-serie brengt NVIDIA sinds oktober 2025 alleen nog beveiligingsupdates voor de drivers uit, volgens planning tot oktober 2028. Games draaien er nog op. De GTX 1650 met Turing-architectuur valt buiten deze wijziging.
• Firmware: niet-toegankelijke instellingen of een vergrendeling door bedrijfsbeheer kunnen deze functies blokkeren.

Trek na de installatie van de games en drivers 45 tot 60 minuten uit voor het spelen zelf. Worden problemen na verloop van tijd erger, test dan langer. Doe dat binnen de retourtermijn.

• Noteer de configuratie: processor, videokaart, hoeveelheid RAM en geheugenindeling, driver, Windows-versie, oplader, energiemodus, gameversie en welke grafische chip de game gebruikt.
• Noteer de beeldinstellingen: uitvoerresolutie en renderresolutie, renderer, voorinstelling, texturen, upscaling en FPS-limiet. Schakel framegeneratie (de functie die extra frames invoegt) uit. Wacht tot de shaders zijn voorbereid en stop downloads.
• Laat de laptop op temperatuur komen: speel ongeveer tien minuten voordat je een spelsituatie vastlegt die je kunt herhalen.
• Test een zware spelsituatie: een druk gevecht, een landingsplek vol spelers, rook of een drukke server. Speel liefst een volledige match.
• Speel met je gewone programma’s op de achtergrond: open Discord en een browser en wissel tussen die programma’s en de game.
• Test ook na langere tijd: speel door tot de laptop goed warm is en vergelijk de prestaties met het begin.
• Verander steeds maar één ding tegelijk.

De laptop doorstaat je test als je ook op drukke momenten prettig kunt spelen op je scherm, met je instellingen en je gebruikelijke apps open. Lukt dat niet, kijk dan eerst wat er misgaat. Blijft de FPS laag, dan wijst dat op de grafische chip, de processor, de stroomvoorziening of een game die de verkeerde grafische chip gebruikt. Bevriest het beeld kort in een nieuw gebied, dan kunnen shaders, opslag of geheugen de oorzaak zijn. Wordt de laptop na 15 tot 30 minuten trager, denk dan aan warmte of oplopend geheugengebruik. Verspringt een personage terwijl je camera soepel beweegt, kijk dan naar de netwerkverbinding.

• League, Valorant en Rocket League op een draagbare laptop: een geschikte zakelijke laptop met een geïntegreerde grafische chip en 16 GB RAM. Kies alleen 8 GB als je de beperkingen kent of een upgrade plant. Heb je meer budget, geef dan voorrang aan een betere processor en grafische chip, een beter scherm en een laptop in betere staat. Extra RAM komt daarna.
• Werk of studie en af en toe Fortnite: 16 GB RAM met een goede geheugensnelheid en, als de prijs past, een krachtigere geïntegreerde grafische chip. Wil je bij battle royale scherper beeld en stabielere prestaties, kies dan een laptop met een losse videokaart.
• Verschillende populaire shooters op 1080p: een goede videokaart, een passende processor, 16 GB RAM en voldoende ssd-opslag. Kies 32 GB als je de laptop voor meerdere taken gebruikt of als een specifieke game dat nodig heeft.
• Vooral Warzone, Marvel Rivals en andere veeleisende games: kies een zorgvuldig gecontroleerde laptop met een losse videokaart, minstens 16 GB RAM en de mogelijkheid om het geheugen naar 32 GB uit te breiden. Besteed extra budget aan de grafische chip, het videogeheugen en de processor.
• Rust spelen op servers die veel van je laptop vragen, met andere programma’s open: een goede processor en videokaart, een ssd en bij voorkeur 32 GB RAM.
• Een zakelijke laptop met vastgesoldeerd geheugen die je jaren wilt houden: kies bij aankoop 16 of 32 GB RAM en controleer de grafische chip.

Je hebt het meest aan een refurbished laptop waarvan ook de zwakste schakel sterk genoeg is voor de games die je speelt. Voor een laptop waarop je alleen lichte games speelt, kan 8 GB nog volstaan. Met 16 GB heb je in het algemeen het sterkste startpunt. 32 GB geeft merkbaar meer ruimte als je programma’s gebruikt die dat extra geheugen benutten. Een betere processor en grafische chip maken een volgende klasse games mogelijk. In deel 2 bekijken we die games afzonderlijk. Bekijk refurbished laptops van Lenovo, ASUS, Acer, HP of Dell en leg per laptop de specificaties naast de games die je wilt spelen.

Kun je League of Legends of Valorant spelen op een laptop met 8 GB RAM en zonder losse videokaart? Ja, met geschikte hardware. Met geïntegreerde graphics draaien beide games volgens onze schattingen goed in 1080p met lage grafische instellingen. Ook 8 GB volstaat als er verder weinig programma’s openstaan. Met Discord en een browser is 16 GB prettiger. Op Windows 11 vereist Valorant daarnaast TPM 2.0 en Secure Boot.

Is 16 GB RAM genoeg om te gamen op een laptop? Ja, voor de meeste online games. Van League tot Apex Legends en ARC Raiders is 16 GB de beste basis om mee te beginnen. Rust, lange speelsessies met andere programma’s open en sommige nieuwere shooters kunnen 32 GB benutten. Laat de zwaarste game die je speelt de doorslag geven.

Heeft 32 GB RAM zin voor gaming? Alleen als je programma’s het gebruiken. Voor League alleen levert het weinig op. Rust, extra geheugenruimte voor Marvel Rivals, intensief multitasken en laptops met vastgesoldeerd geheugen zijn de duidelijkste gevallen. Een sterkere videokaart maakt vaak meer verschil.

Kan een laptop zonder losse videokaart Fortnite, Warzone of Marvel Rivals draaien? Fortnite kun je met 16 GB op 720p tot 900p spelen, mits je concessies doet. Op oudere geïntegreerde chips zijn Warzone en Marvel Rivals geen verstandige keuze, hoeveel RAM je ook hebt. Ook met sterkere nieuwe chips moet je de laptop die je wilt kopen testen.

Kan ik het RAM van een refurbished laptop upgraden of er later een videokaart aan toevoegen? Of je het RAM kunt uitbreiden, hangt af van het model. Controleer in de servicedocumentatie of de laptop twee slots heeft, één slot naast vastgesoldeerd geheugen of helemaal geen slots. Kies ook het juiste type geheugen: DDR4 of DDR5. Een videokaart toevoegen of vervangen kan doorgaans niet, omdat de grafische hardware deel uitmaakt van het moederbord. Voor een krachtigere videokaart heb je een andere laptop nodig.

Is een laptop met RTX 3060 nog goed voor gaming? Ja, voor veel multiplayer-games op 1080p met passende instellingen. Op een laptop met een Core i7-12700H mat Notebookcheck in ARC Raiders ongeveer 144, 91 en 70 FPS op Laag, Gemiddeld en Hoog. Bij de zwaarste games moet je met 6 GB videogeheugen goed op de textuurinstellingen letten.

Waarom hapert een game terwijl de FPS-teller een hoog getal laat zien? Het gemiddelde verbergt trage frames: één hapering van 150 ms valt ook bij 90 FPS duidelijk op. Kijk naar frametijden, geheugendruk, shaderverwerking, opslag, warmte en de netwerkverbinding. Verander steeds maar één ding tegelijk.

Draaien Valorant, Warzone of Battlefield 6 op elke Windows 11-laptop? Nee. Ze vereisen TPM 2.0 en Secure Boot; voor Battlefield 6 gelden bovendien aanvullende beveiligingseisen. Controleer of in de advertentie TPM 2.0 en Secure Boot staan vermeld. Test tijdens de retourtermijn of de game start.