GTA en gaming, deel 2: wat vraagt GTA VI van je hardware?

Voor GTA VI (GTA 6) heeft een upgrade weinig zin als je het verkeerde onderdeel van je setup vervangt. De processor houdt de stad draaiende, de grafische chip brengt die in beeld, het geheugen houdt alles paraat, de opslag voert gegevens aan en het scherm toont het resultaat. Het gaat om de hele machine. Een upgrade loont pas als je weet welk probleem je ermee oplost.

GTA VI is een belangrijk moment voor gaminghardware. De game zet een steeds belangrijkere vraag op scherp: hoeveel activiteit kan een game tegelijk simuleren en toch elk nieuw beeld op tijd tonen? Een geloofwaardige stad vraagt naast mooie beelden ook om rekenkracht, geheugen en een snelle aanvoer van gegevens. Elk daarvan kan de game afremmen.

Op 10 november 2026 zijn er nog geen testresultaten van een voltooide versie van GTA VI. We bespreken daarom mogelijke hardwarebeperkingen, niet de prestaties van de uiteindelijke game. In deel 2 van GTA en gaming lees je wat je setup mogelijk als eerste afremt: de processor, het geheugen, de opslag, downloads of het scherm. We kijken ook hoe hardware zich ontwikkelt.

Je rijdt een drukke straat in en de game vertraagt, zelfs nadat je de resolutie hebt verlaagd. Grote open werelden stellen hoge eisen aan je hardware. Die eisen laten zien welke kant ambitieuze openwereldgames opgaan en waarom een upgrade van één onderdeel niet in elke situatie evenveel helpt. Vier soorten knelpunten kunnen een game afremmen, elk met andere signalen:

• CPU: De processor regelt de spellogica en de natuurkunde, bepaalt hoe voetgangers en voertuigen zich gedragen en bereidt het werk voor de grafische chip voor. Is de CPU het knelpunt, dan vertraagt de game in drukke situaties ook als je de resolutie verlaagt.
• GPU: De grafische chip rendert de geometrie, materialen, belichting en reflecties en stelt zo het uiteindelijke beeld samen. Is de GPU het knelpunt, dan kunnen een lagere resolutie of eenvoudigere beeldeffecten de prestaties verbeteren.
• Geheugen en bandbreedte: Het geheugen houdt objecten, texturen en simulatiegegevens beschikbaar voor de processors. Als de hoeveelheid geheugen of de snelheid van de gegevensoverdracht een knelpunt vormt, moeten ontwikkelaars mogelijk de kwaliteit van onderdelen van de spelwereld aanpassen, het detailniveau bijstellen of die onderdelen tijdens het spelen anders inladen.
• SSD en gegevensketen: De SSD en de rest van de gegevensketen laden de omgevingen en spelonderdelen die even later nodig zijn in het geheugen. Daarbij worden de gegevens uitgepakt en verwerkt. Kan die keten het tempo niet bijhouden, dan kunnen details laat verschijnen of kan de game haperen terwijl je door de spelwereld beweegt.

Dit zijn mogelijke hardwarebeperkingen, geen bevindingen over een voltooide versie van GTA VI. Verschillende problemen kunnen zich op dezelfde manier uiten. Aan één hapering kun je dus niet zien welk onderdeel de oorzaak is. Een grotere SSD levert vooral meer opslagruimte op; de CPU kan er de spelsimulatie niet beter door uitvoeren.

Een geloofwaardige stad in een game als GTA VI stelt alle vier deze delen van de hardware tegelijk op de proef. Vraag je daarom, voordat je geld aan een upgrade uitgeeft, af welk deel van je hardware je probleem kan veroorzaken.

Draait de stad in GTA VI sneller met een krachtigere grafische chip? Niet per se: het beeld kan verbeteren zonder dat de simulatie evenredig sneller draait. Toen Oliver Mackenzie en Richard Leadbetter van Digital Foundry de beelden uit augustus 2026 zagen, waren ze uitzonderlijk onder de indruk van de weergave van personages, het haar, de belichting en de drukbevolkte wereld. Die details stellen tegelijk uiteenlopende eisen aan de hardware waarop GTA VI draait.

Leadbetter en zijn team hebben ook geopperd dat CPU-beperkingen de prestatiedoelen van de game mede kunnen verklaren. Dat is een deskundige inschatting van wat de game van de hardware vraagt, geen analyse van Rockstars game-engine op basis van onafhankelijke metingen.

Neem de PS5 Pro: Sony legt in de gepubliceerde specificaties de nadruk op meer rekeneenheden in de GPU, sneller geheugen en verbeterde raytracing. Volgens Sony kan de console beelden tot 45% sneller renderen. Dat zegt iets over wat de hardware kan, niet dat de framerate in elke game 45% hoger ligt. Twijfel je tussen de PS5 en de PS5 Pro? De vergelijking tussen de PS5 en de PS5 Pro zet de verschillen op een rij.

Bij het vergelijken van consoles krijgt geheugen niet de aandacht die het verdient. Volgens Microsoft heeft de Xbox Series S 10 GB GDDR6-geheugen en de Series X 16 GB. Ook de geheugenbandbreedte verschilt, terwijl beide consoles een Zen 2-processor met acht kernen hebben. Door de verschillen in geheugen en grafische mogelijkheden moeten ontwikkelaars bij het optimaliseren van een game met meer rekening houden dan alleen de uitvoerresolutie.

Die geheugencapaciteiten zijn geen richtlijn voor de hoeveelheid RAM die een pc nodig heeft: de consoles gebruiken een deel van hun geheugen zelf. Mocht er ooit een pc-versie van GTA VI verschijnen, baseer je keuze dan op de officiële systeemeisen en gemeten benchmarks. Uit consolespecificaties kun je namelijk geen betrouwbare lijst met benodigdheden voor een pc samenstellen. De nuttigste tests laten zien hoe de game draait in veeleisende situaties, hoe gelijkmatig de beelden elkaar opvolgen en hoe het beeld eruitziet in beweging.

Kom je bij het aanpakken van het knelpunt uit op een console die je nog niet hebt, dan is een refurbished exemplaar een optie. De refurbished consoles op refurbed worden professioneel getest, schoongemaakt en opgeknapt voordat ze opnieuw worden verkocht. Wil je PlayStation- en Xbox-consoles vergelijken, lees dan de gids voor refurbished gameconsoles of bekijk de categorie refurbished consoles.

Je kunt een PS5-game op een externe USB-schijf bewaren, maar om hem te spelen moet je hem eerst terugkopiëren naar geschikte opslagruimte in de console. Bij grote games zijn daarom zowel de beschikbare opslagruimte als het type aansluiting van de schijf van belang. Deze drie opties hebben elk een ander doel:

• Interne SSD-uitbreiding voor de PS5: Daarop kun je PS5-games opslaan én spelen. Sony schrijft een compatibele PCIe Gen4 x4 M.2 NVMe-schijf voor en raadt een sequentiële leessnelheid van minimaal 5.500 MB/s aan. De schijf moet ook in de console passen en warmte goed kunnen afvoeren.
• Uitbreidingskaart voor de Xbox Series: Die biedt extra ruimte waarop games voor de huidige Xbox Series kunnen draaien met prestaties die vergelijkbaar zijn met die van de interne schijf. Kies een ondersteunde Storage Expansion Card; een gewone USB-behuizing kan dat niet.
• Externe USB-opslag: Daarop kun je grote game-installaties bewaren en ondersteunde games van oudere generaties spelen. Moderne Xbox-games moeten doorgaans op de interne SSD of een ondersteunde uitbreidingskaart staan om te kunnen draaien, al zijn er uitzonderingen.

Kijk niet alleen naar de snelheid op de verpakking. Sony sluit M.2 SATA-schijven nadrukkelijk uit als SSD-uitbreiding voor de PS5 en waarschuwt dat de geadverteerde sequentiële leessnelheid op zichzelf geen identieke prestaties in elke game garandeert. Ook de compatibiliteit, capaciteit en uitvoering van de schijf tellen mee.

Blijkt GTA VI qua installatiegrootte een van de grotere games op consoles te zijn, dan is opslag waarschijnlijk de eerste hardwarekeuze die je moet maken.

Raakt je opslag vol, dan moet je soms wachten tot games naar een andere schijf zijn verplaatst. Meer opslagruimte kost geld. Hieronder citeren we berichten van spelers uit gamingcommunity’s en vermelden we wanneer ze zijn geplaatst. Ze laten persoonlijke ervaringen zien, geen peiling of benchmarks.

Wachten op het overzetten (december 2024, r/XboxSeriesS). Een speler was het zat om steeds te wachten op het overzetten van games van zelfs maar 40 GB. Daarom kocht die een uitbreidingskaart van 2 TB en vond dat handiger. Het verhaal gaat over wachttijd en speelgewoonten, niet over een meting die aantoont dat extra opslagruimte games beter laat draaien.

De juiste games bij de hand (augustus 2026, een Reddit-discussie over opslag). Een eigenaar van een PS5 Pro met een extra SSD van 2 TB liet meerdere grote multiplayer- en singleplayergames geïnstalleerd staan en verwijderde ze zodra ze uitgespeeld waren. Andere deelnemers hadden aan een kleinere selectie genoeg. Stem je opslagruimte af op de games die je bij de hand wilt hebben, niet op je hele collectie.

Zelfs met genoeg vrije ruimte kun je lang op een download wachten. Neem een fictieve game van 200 GB, gemeten in decimale gigabytes, en een verbinding die tijdens de hele download haar volledige snelheid haalt. Onder ideale omstandigheden duurt de download ongeveer zo lang:

• 50 Mbps: ongeveer 8 uur en 53 minuten.
• 100 Mbps: ongeveer 4 uur en 27 minuten.
• 300 Mbps: ongeveer 1 uur en 29 minuten.
• 1 Gbps: ongeveer 27 minuten.

Dit zijn berekende downloadtijden voor een fictieve game. Ze zeggen niets over de installatiegrootte van GTA VI. In werkelijkheid duurt downloaden langer als servers, wifi, ander netwerkverkeer of de verwerking bij installatie vertraging veroorzaken. Mbps geeft de snelheid in bits per seconde aan, terwijl gamegroottes in bytes worden uitgedrukt. Dat verschil verklaart waarom veel geschatte downloadtijden langer zijn dan je zou verwachten.

Gaan downloads bij jou traag, dan kun je games die je even niet speelt op een aparte schijf bewaren. Zo hoef je ze niet opnieuw te downloaden. Wissel je vaak tussen meerdere enorme games, dan hoef je met uitbreidingsopslag waarop je ze direct kunt spelen niet telkens te wachten tot ze tussen schijven zijn verplaatst. Geen van beide maakt het renderen sneller. Opslagruimte, kopieertijd en downloadsnelheid zijn verschillende knelpunten. Besteed je budget dus aan het knelpunt waar je het meest last van hebt. Als de release van GTA VI een groot moment wordt, moet je dan eerst ruimte vrijmaken of is je downloadsnelheid het knelpunt? Dat hangt af van je situatie.

Je kiest voor een spelstand met een rijker beeld, maar op je tv oogt de beweging minder vloeiend. Hoe de game eruitziet en aanvoelt, hangt af van je console én je scherm. De resolutie, verversingssnelheid, reactiesnelheid van de pixels en de prestaties van de game spelen allemaal mee. Twee spelers kunnen de vloeiendheid van dezelfde game anders beoordelen doordat hun schermen verschillen of doordat de een gevoeliger is voor beweging.

Een tussenstand kan veel van het rijkere beeld van een traditionele filmische stand behouden en toch vaker een nieuw beeld tonen. In een analyse van Ratchet & Clank: Rift Apart legde Digital Foundry uit waarom dat aantrekkelijk is. Het draait om de timing: een scherm met een vaste verversingssnelheid van 120 Hz toont elk beeld bij 40 fps precies drie verversingen lang. Dit zijn de verschillen tussen drie gebruikelijke standen:

• 30 fps: Elke 33,3 milliseconden verschijnt een nieuw gerenderd beeld. Op een scherm met een vaste verversingssnelheid van 120 Hz blijft elk beeld vier verversingen staan.
• 40 fps: Elke 25,0 milliseconden verschijnt een nieuw beeld. Het scherm toont dat drie verversingen lang.
• 60 fps: Elke 16,7 milliseconden verschijnt een nieuw beeld. Het scherm toont dat twee verversingen lang.

Bij 40 fps ligt de tijd tussen twee beelden halverwege de tijden bij 30 en 60 fps. De framerates zelf liggen niet even ver uit elkaar. Uit die tijden kun je niet afleiden hoeveel tijd er in totaal zit tussen een druk op een controllerknop en de reactie op het scherm. Alleen je scherm op 120 Hz zetten is niet genoeg: de game moet zelf een 40fps-stand aanbieden.

Een tv-test (maart 2025, r/PS5pro). Een speler probeerde de 40fps-stand van Spider-Man Remastered op een Samsung S90D en vond het verschil met de snellere stand verrassend klein. Andere spelers hielden in hun reacties vast aan hun voorkeur voor 60 fps. De eerste speler vroeg zich ook af waarom de tv 120 Hz aangaf. Dat getal kan slaan op de verversingssnelheid van het signaal, ook als de game minder verschillende beelden produceert. Hoe vloeiend de game voor je aanvoelt, kun je er dus niet uit afleiden.

Op 10 november 2026 is niet bevestigd dat GTA VI een 40fps-stand krijgt. Mocht de game bij de release verschillende standen bieden, dan kun je met deze tijden vergelijken hoe vaak elke stand het beeld bijwerkt, vooral wanneer er veel tegelijk op het scherm gebeurt.

Ziet een game met een lage framerate er op een OLED-scherm vloeiender uit? Niet per se. Doordat de pixels heel snel reageren, kan een lage framerate juist meer opvallen. Volgens het testteam van RTINGS maken snelle pixelovergangen de sprongen tussen opeenvolgende beelden zichtbaarder. Vooral als de camera draait, kan beweging bij een lage framerate op OLED daardoor schokkerig ogen. Dat is iets anders dan wanneer een console plotseling langer nodig heeft om een beeld te renderen, al kunnen beide effecten onregelmatig aanvoelen.

De meningen lopen sterk uiteen (oktober 2026, r/OLED_Gaming). Dat blijkt bij Red Dead Redemption 2, een eerdere openwereldgame van Rockstar. Sommige spelers vonden de beweging onprettig om naar te kijken, maar een ander zei dat de beweging tijdens het spelen op een PS5 prima aanvoelde. Een pc-speler zette de game op een QD-OLED-monitor bewust vast op 30 fps en vond die constante framerate acceptabel. Een vaste limiet geeft niet alle schommelingen in de prestaties van een veeleisende consolegame weer. De ervaringen laten wel zien hoe beeldweergave en persoonlijke gevoeligheid samen bepalen of beweging prettig oogt.

Met VRR (variabele verversingssnelheid) past je scherm zijn verversingssnelheid aan de wisselende framerate van een game aan, zolang die framerate binnen het ondersteunde bereik valt. RTINGS controleert dat bereik omdat de onder- en bovengrens per scherm verschillen. Een VRR-logo op de doos betekent dus niet dat de functie bij elke lage framerate werkt. VRR zorgt er ook niet voor dat de game vaker een nieuwe speltoestand berekent.

Controleer deze vier punten voordat je je scherm vervangt:

• Kijk hoe beweging op het scherm oogt als je de camera langzaam draait, rijdt en mikt.
• Zoek de gemeten invoervertraging in de gamemodus op.
• Controleer of VRR werkt en wat het ondersteunde bereik is.
• Ga na wat de HDMI-ingang ondersteunt.

Test het scherm met een veeleisende game die je al hebt. Let vooral op aanhoudende camerabewegingen en op hoe het beeld eruitziet tijdens het rijden. Hoe je die beweging ervaart, zegt meer dan de maximale verversingssnelheid van je tv. Heb je een OLED-scherm, dan kun je met een eerdere openwereldgame van Rockstar alvast dezelfde vraag stellen als straks bij GTA VI: is dit prettig om naar te kijken?

Een game kan er scherper uitzien of meer beelden tonen zonder dat de hardware in een hogere resolutie rendert of vaker berekent wat er daarna gebeurt. Software kan veranderen wat je ziet zonder dat je nieuwe hardware nodig hebt. Bij upscaling rendert de hardware in een lagere resolutie om de belasting te beperken. Uit dat resultaat wordt vervolgens een beeld met een hogere resolutie gereconstrueerd. Hoe goed dat lukt, hangt af van de game en van hoe de techniek is toegepast. PSSR is de upscalingtechniek van PlayStation. Bij de upgrade in februari 2026 veranderden volgens PlayStation-hoofdarchitect Mark Cerny zowel het neurale netwerk als het reconstructiealgoritme ingrijpend. De uitrol in maart laat zien hoe software de beeldkwaliteit op een bestaande console kan verbeteren.

Een bericht van een speler op r/PS5pro uit maart 2026 maakt dat concreet. Na de update vond de speler dat de begroeiing in Star Wars Jedi: Survivor minder wazig oogde. In de reacties werden scherpere gezichtsdetails en minder nabeelden genoemd, al zag een andere deelnemer nog steeds problemen. Het blijven subjectieve waarnemingen die niets zeggen over hoe GTA VI is gemaakt. Ze laten wel zien waarom je moet kijken hoe stabiel het beeld in beweging blijft, in plaats van af te gaan op de vermelde resolutie.

Framegeneratie doet iets anders: de techniek voegt beelden toe tussen de beelden die de game zelf rendert, zonder dat de game vaker berekent wat er daarna gebeurt.

In januari 2025 testte Tim Schiesser voor TechSpot Cyberpunk 2077 op een RTX 5090 in 4K, met DLSS-upscaling ingesteld op Quality. De hardware renderde daarbij ongeveer 78 beelden per seconde. Bij de hoogste stand voor multi-framegeneratie die hij testte, mat Schiesser 250 getoonde beelden per seconde. De gemeten pc-latentie steeg daarbij van 34 naar 44 milliseconden. Volgens hem zag beweging er onder gunstige omstandigheden vloeiender uit dankzij framegeneratie, maar hij waarschuwde voor beeldfouten en voor situaties waarin de game vóór framegeneratie al een lage framerate heeft. Het scherm toonde meer beelden; de hardware had ze niet allemaal zelf gerenderd.

Zodra de eerste metingen van de voltooide game beschikbaar zijn, kijk dan in welke resolutie en met hoeveel beelden per seconde de hardware zelf rendert. Let ook op hoe upscaling het beeld reconstrueert en hoeveel van de getoonde beelden door framegeneratie zijn toegevoegd. Controleer vervolgens hoe snel de game op je besturing blijft reageren. Zoek dat uit voordat je iets koopt.

Een draagbare console kan een grote spelwereld aan, maar moet daarvoor op bepaalde punten inleveren. Volgens NVIDIA heeft de Switch 2 speciale hardware voor raytracing en AI en ondersteunt hij DLSS-reconstructie. Daarmee krijgen ontwikkelaars meer mogelijkheden binnen de grenzen van het stroomverbruik van een draagbaar apparaat. In zijn analyse bij de release in juni 2025 zag Digital Foundry dat de kwaliteitsmodus van Cyberpunk 2077 op de Switch 2 tijdens de hoofdcampagne doorgaans de beoogde framerate haalde. In drukkere delen van Phantom Liberty kon de framerate echter terugvallen tot ongeveer 20 tot 25 fps. Ook de snellere stand had moeite tijdens veeleisende actiescènes. Die bevindingen gaan over de game bij release, niet over elke latere update. Een grote game op een draagbare console draaien is al een prestatie; de prestaties van een grotere console evenaren is iets anders.

Consoles en pc’s groeien ook naar elkaar toe. In maart 2026 beschreef Xbox-bestuurder Jason Ronald Project Helix als een console van de volgende generatie met een op maat gemaakte AMD-processor, bedoeld voor Xbox- en pc-games. Volgens hem zouden vanaf 2027 alfaversies van de hardware beschikbaar komen voor ontwikkelaars. Dat is een plan van de fabrikant, geen belofte dat Project Helix op de markt komt en evenmin een voorspelling van de prestaties van een GTA-game. Het wijst erop dat Xbox en pc in de toekomst mogelijk meer technologie en gamebibliotheken delen. Voor elke game wordt afzonderlijk bepaald of die wordt ondersteund.

Als fabrikanten meer beloven met nieuwe hardware, kijk dan verder dan de opvallende cijfers en let op hoe een veeleisende game draait. Hoeveel beelden rendert de hardware zelf per seconde voordat er extra beelden worden gegenereerd? Verschijnen de beelden met regelmatige tussenpozen? Hoe oogt het beeld in beweging en hoe draait de game in de veeleisendste delen? Beoordeel het gemak van opslag en de compatibiliteit met je scherm los van elkaar. Houd die vragen in gedachten bij een opvallend resolutiecijfer, een framerate waarin gegenereerde beelden zijn meegeteld of een belofte over een toekomstig platform. Een upgrade valt het makkelijkst te verantwoorden als die een knelpunt verhelpt dat je zelf hebt vastgesteld.

Wat ons betreft is GTA VI eerder een voorbeeld van het soort game waaraan toekomstige hardwareclaims moeten worden getoetst dan een reden om specificatielijsten te vergelijken. Met die vragen kijk je bij zulke claims verder dan één cijfer.

Welke hardware heeft GTA VI nodig?

Dat weten we nog niet. Op 10 november 2026 zijn er geen testresultaten van een voltooide versie van GTA VI. Digital Foundry prees de beelden uit augustus 2026 om de weergave van personages, het haar, de belichting en de drukbevolkte wereld. Die combinatie vergt veel van de hele machine. Als er ooit een pc-versie verschijnt, ga dan af op de officiële systeemeisen en gemeten benchmarks.

Wordt GTA VI beperkt door de CPU?

Dat staat op 10 november 2026 nog niet vast. Richard Leadbetter en zijn team bij Digital Foundry opperen dat CPU-beperkingen de prestatiedoelen van de game mede kunnen verklaren. Dat is hun deskundige interpretatie van wat de game van de hardware vraagt, geen onafhankelijk gemeten analyse van Rockstars game-engine.

Is de PS5 Pro 45% sneller?

Niet in elke game. Volgens Sony kan de console beelden tot 45% sneller renderen. Dat zegt iets over wat de hardware aankan, maar garandeert geen hogere framerate. Een krachtigere GPU kan het beeld verbeteren zonder dat de simulatie evenredig sneller draait.

Welke SSD heb je nodig om de opslag van een PS5 uit te breiden?

Kies een compatibele PCIe Gen4 x4 M.2 NVMe-schijf. Sony raadt een sequentiële leessnelheid van minimaal 5.500 MB/s aan. De schijf moet bovendien warmte goed afvoeren en in de beschikbare ruimte passen. Sony sluit M.2 SATA-schijven uit. Een geadverteerde snelheid alleen garandeert ook geen identieke prestaties in elke game.

Hoe lang duurt een download van 200 GB?

In ideale omstandigheden duurt dat ongeveer 8 uur en 53 minuten bij 50 Mbps, 4 uur en 27 minuten bij 100 Mbps, 1 uur en 29 minuten bij 300 Mbps en 27 minuten bij 1 Gbps. In werkelijkheid duurt het langer. De tijden laten zien hoe de berekening werkt; de 200 GB is niet de installatiegrootte van GTA VI.

Is 40 fps beter dan 30 fps op een tv met 120 Hz?

Er verschijnt vaker een nieuw beeld: elke 25,0 milliseconden in plaats van elke 33,3 milliseconden. Een scherm met een vaste verversingssnelheid van 120 Hz toont elk beeld bij 40 fps precies drie verversingen lang. De game moet wel zelf een 40fps-stand bieden; alleen de 120Hz-instelling op je tv levert die niet op.

Ziet een lage framerate er op OLED slechter uit?

Dat kan. RTINGS legt uit dat zeer snelle pixelovergangen de sprongen tussen opeenvolgende beelden zichtbaarder kunnen maken. Daardoor valt schokkerige beweging bij een lage framerate vooral op wanneer de camera draait. Hoe storend je dat vindt, verschilt per persoon. Probeer een veeleisende game op je eigen scherm.

Maakt framegeneratie een game sneller?

Nee. De techniek voegt beelden toe tussen de gerenderde beelden, zonder dat de game vaker berekent wat er daarna gebeurt. In een test van TechSpot uit januari 2025 ging Cyberpunk 2077 van ongeveer 78 gerenderde beelden per seconde naar 250 getoonde beelden per seconde. De gemeten latentie steeg daarbij van 34 naar 44 milliseconden. Er verschenen meer beelden, maar de simulatie werd niet sneller.